زلزله ، آزمایش اتمی ، دانایی
منطقه ی کاکی که اکنون زلزله در این منطقه خود را نشان داده است در طول تاریخ زلزله های متعدد و مخربی روی داده است. شاید معروفترینهایشان به دو زلزله در بندر سیراف مربوط باشد. زلزله هایی که در سالهای ۳۵۷ و ۳۸۷ خورشیدی مهمترین و پر رونقترین بندر کل خلیج فارس را در هم کوبید و از بین برد و آن را از صحنه ی تجارت و جاده ی ابریشم دریایی محم کرد ( یادمان نرود که سلیمان سیرافی -سندباد بحری - تاجر معروف این بندر بوده که تجارت را در راه ابریشم دریایی رونق میداد). این زلزله ها هر یک بزرگی ای بیش از ۶ ریشتر داشته اند....چون توانسته اند سونامی های خلیجی را ایجاد کنند.در دوره ی قاجاریه یعنی در سال ۱۲۶۲ خورشیدی هم باز در همین منطقه(سیراف) زمین لرزه ی شدید دیگری آمد. (این رویداد در اواخر سلطنت ناصر الدین شاه رخ داد) این زلزله باز همبر اساس داده ها و نتایج باستان شناختی بیش از ۵.۷ ریشتر شدت داشته است.همین اواخر ، یعنی در سال ۱۳۸۰ هم در بندر دیر زمین لرزه ی دیگری امد که حدود ۵.۶ ریشتر بزرگی داشته است...سال قبل هم(سال ۱۳۹۱ مرداد و شهریور) دوبار زمین لرزه هایی نسبتا شدید این منطقه را لرزاند....
اما چرا بوشهر و سیراف و دیر اینهمه زلزله می آید....
اساسا زلزله ها به دلیل حرکت پوسته ی زمین در اطراف گسل هاست هر جایی که گسلی باشد شانس زلزله زیاد است(بماند که نوع حرکت پوسته در پیرامون این گسلها خودش قصه ای است طولانی که اینجا نمیخواهم در باره ی آن صحبت کنم) حال اگر جایی اینهمه زلزله میآید معنی اش این است که حتما آنجا یک گسل فعال وجود دارد....آیا در اطراف بوشهر و دیر و سیراف چنین چیزی واقعا وجود دارد؟
بله....پوسته ی زمین - بر اساس نظریه ی تکتونیک صفحه ای- شامل پوسته ای تکه تکه ای است که در کنار هم دیگر قرار گرفته اند. به عبارتی پوسته ی زمین همچون یک تخم مرغ نیست که پوسته ای یک دست و سالم داشته باشد ، بلکه مانند تخم مرغ شکسته ای است با قطعاتی از پوسته ها در کنار هم....برخی از این پوسته ها نسبت به همدیگر حرکت میکنند. مثلا کنار همدیگر میلغزند و یا از هم دور میشوند و از اون بدتر اینکه این پوسته ها به سوی همدیگر حرکت کرده و به هم فشار میآورند. شاید معروفترین نمونه ای که دو صفحه به سوی هم حرکت کرده و به هم فشار میآورند صفحه ی هند و اوراسیا باشد که باعث شکل گیری هیمالیا شده است....اما در ایران هم یک نمونه ی نسبتا کوچکتر از این صفحه ها داریم...صفحه ی شبه جزیره ی عربستان به سوی صفحه ی اوراسیا در حال حرکت است....در همین جایی که به گسل زاگرس و یا گسل عسلویه معروف است....یعنی همین جایی که اینهمه زلزله های مهیب در جنوب استان بوشهر شده است و صدها سال است که زلزله می آفریند. کلا زاگرس رشته کوه جوانی است....حاصل همین حرکت هم هست... گسلهای ریز و درشتی در جنوب و پیرامون زاگرس وجود دارد...
موضوع به همین روشنی است....بوشهر در مسیر یکی از فعالترین و جوانترین گسل های ایران قرار دارد....زلزله هم در آنجا سابقه دارد و مرگبار است...تا اینجای کار نه موضوع تازه ای است و نه موضوع عجیبی....اما عجیب این است که چرا ما اینها را فراموش میکنیم و به راحتی روی این گسلهای فعال سازه های نا ایمن میسازیم و....
بگذریم....پیش از هر حرفی نخست مطالعه کنیم...با این کار ابروی خود را نمیبریم .همین
نقشه گسلهای ایران. به گسل عسلویه در جنوب غرب ایران توجه کنید (برای دانلود تصویر بزرگ اینجا را کلیک کنید )
باغ به باغ